29 augustus 2015

Embryologie I: Het allereerste begin

In Van eicel tot kuiken heb ik de embryonale ontwikkeling van vogels al beschreven. Maar hoe gaat dat bij mensen?

Van bevruchting tot baby
De reis van bevruchting tot geboorte begint bij het allereerste teken van een nieuw leven: de bevruchte eicel (de zygote). De eerste klievingsdelingen vinden plaats in de eileider (of lekker modern: in een petrischaaltje) en vormen respectievelijk de morula (klompje van 16-32 cellen) en de blastocyst (holle klomp cellen).

Foto via UNSW Embryology

De reis door de eileider duurt ongeveer 7 dagen. Dan gaat de blastocyst zich innestelen in de baarmoederwand. Daar splitst de blastocyst zich in 2 delen: de embryonale schijf en de dooierzak.

Dooierzak en kiemlagen
De dooierzak verzorgt tijdelijk de energietoevoer aan het embryo tot de placenta deze taak overneemt.
De embryonale schijf bestaat uit 2 lagen: het ectoderm en endoderm. Het ectoderm zal later voornamelijk het zenuwstelsel en de huid vormen, het endoderm de organen.
Na ongeveer 14 dagen wordt de primitieve streep gevormd en daaruit vormt zich een 3e kiemlaag tussen het ectoderm en endoderm in die mesoderm heet. Uit het mesoderm ontwikkelen onder andere de spieren, botten en bloedvaten maar ook de embryonale vliezen.
Als eerste vormt zich het zenuwstelsel vanuit de primitieve streep, alsmede het begin van de hersenen. In het mesoderm begint de ontwikkeling van het hartje dat rond dag 23 na de bevruchting begint met kloppen.

Embryonale vliezen
Om het embryo zitten 2 vliezen: het amnion zit het dichtste tegen het embryo aan, het buitenste vlies heet chorion. Het vruchtwater wordt omhuld door het amnion. Tussen het amnion en chorion zit de dooierzak en het allantois. Het allontois is in eerste instantie een blaasje buiten het embryo waarin afvalstoffen verzameld worden, maar wordt later opgenomen in het lichaampje en ontwikkelt zich tot de urineblaas.
Tussen dag 28 en 40 komen de dooierzak en allantois samen te liggen en vormen de navelstreng.

Foetus
Na 10 weken is het embryo nog maar 3 cm groot, maar het is al wel een compleet mini-mensje. De organen zijn nog niet volledig ontwikkeld, maar armpjes, beentjes, oortjes, oogjes, vingertjes en teentjes: alles zit er al aan! Vanaf dat moment noemen we het embryo een foetus.


Het belangrijkste is nu dat de foetus groeit en dat de organen zich verder ontwikkelen. Voor de ontwikkeling van spieren en de bijbehorende hersendelen is het belangrijk om te bewegen. Foetussen brengen de meeste tijd in de baarmoeder slapend door. Maar ze oefenen ook al bewegingen die ze na de geboorte moeten kunnen. Meer daarover in deel 2 en op mijn Vlog!

Referentie:
http://www.bionalogy.com

Geen opmerkingen:

Een reactie posten